Rüzgar Türbini Yangınları ve Aerosol Söndürme Sistemleri
Rüzgar Türbini Yangınları ve Aerosol Söndürme Sistemleri
Rüzgar türbini yangını çoğu zaman türbinin tamamen kaybedilmesiyle sonuçlanır. Nasel, yerden onlarca metre yükseklikte olduğu için itfaiyenin müdahale etmesi pratikte mümkün değildir. Bu yüzden türbinlerde yangın güvenliği, yangını erken algılayan ve nasel içinde kendiliğinden söndüren sistemlere dayanır.
Bu yazıda türbin yangınlarının nedenlerini, hangi bölümlerin korunması gerektiğini, aerosol söndürmenin neden öne çıktığını ve kurulumda nelere dikkat edildiğini anlatıyoruz.
Rüzgar türbini yangınları neden çıkar?
| Neden | Ne oluyor | Tipik başlangıç noktası |
|---|---|---|
| Elektrik arızası | Gevşek bağlantı, ark, aşırı ısınan kablo ve kondansatörler | Konvertör ve kontrol kabinleri, trafo |
| Mekanik arıza | Rulman ve dişli kutusunda sürtünme, aşırı ısınma | Dişli kutusu, ana yatak, fren sistemi |
| Hidrolik ve yağ kaçağı | Sıcak yüzeye sızan yağ ya da hidrolik sıvı tutuşur | Hidrolik ünite, dişli kutusu çevresi |
| Yıldırım | Kanat ya da nasel üzerinden giren yüksek akım | Kanatlar, nasel elektrik sistemleri |
| Bakım kaynaklı | Kaynak ve kesme işlerinde sıcak çalışma | Nasel içi |
Naselde yağ, hidrolik sıvı, kompozit malzemeler ve kablo yalıtımı bir arada bulunur. Yangın bu yükle birlikte hızla büyür ve rüzgar etkisiyle yayılır.
Türbinde hangi bölümler korunmalı?
- Nasel hacmi: Jeneratör, dişli kutusu ve hidrolik ünitenin bulunduğu ana hacim
- Konvertör ve kontrol kabinleri: Hem nasel içinde hem kule tabanında
- Trafo: Nasel içinde ya da kule tabanında, türbin tasarımına göre
- Kule tabanındaki şalt ve dağıtım panoları
Neden aerosol söndürme?
Rüzgar türbinlerinde söndürme sistemi seçimini sınırlayan üç koşul vardır: kısıtlı yer, ağırlık ve bakım erişiminin zorluğu. Kondanse aerosol sistemler bu koşullara iyi uyum sağlar:
- Boru ve basınçlı tüp gerektirmez. Jeneratörler doğrudan kabinlere ve nasel yapısına monte edilir.
- Hafif ve kompakttır. Nasele ek ağırlık getirmez.
- Bakımı basittir. Tartım ve hidrostatik test gerekmez; jeneratör ömrü dolunca değiştirilir. Bu, yılda birkaç kez tırmanılan bir türbin için önemli bir avantajdır.
- Elektrik ekipmanında kullanılabilir. Söndürücü elektriği iletmez.
- Otonom çalışabilir. Isıl elemanlı jeneratörler kabin içinde elektriksiz de tetiklenir.
Aerosol, yanma zincirini kesen mikron altı potasyum tanecikleriyle söndürür; ortamdaki oksijeni düşürmeye dayanmaz.
Algılama ve uzaktan izleme
Söndürme ne kadar iyi olursa olsun, sistemin değeri erken algılamaya bağlıdır:
- Kabinlerde duman ve ısı dedektörleri, nasel içinde gerektiğinde alev dedektörü
- Kablo tavalarında lineer ısı algılama kablosu
- Alarm, arıza ve boşalma bilgisinin türbin kontrol sistemine ve SCADA'ya aktarılması
- Alarm anında türbinin durdurulması ve elektrik bağlantısının kesilmesi
Kurulumda dikkat edilmesi gerekenler
- Hacim hesabı. Nasel ve kabinlerin net hacimleri ayrı ayrı hesaplanır.
- Sızdırmazlık. Nasel havalandırma açıklıkları boşalma anında kapatılmalı, fanlar durmalıdır.
- Titreşim. Jeneratörler ve bağlantılar türbin titreşimine dayanıklı montajla yerleştirilir.
- Personel güvenliği. Bakım ekibi naseldeyken sistem otomatik moddan çıkarılır; giriş noktasında uyarı levhası bulunur.
- Standart. Aerosol tasarımı NFPA 2010 ve TS EN 15276'ya göre yapılır; sigortacının risk mühendisliği gereklilikleri de dikkate alınır.
İlgili yazılar
- Aerosol yangın söndürme sistemi nedir?
- Elektrik panoları için otomatik söndürme
- Elektrik panosu yangınlarının sebepleri
- Tekne ve gemilerde yangın söndürme sistemleri
Universal Grup ile türbin yangın koruması
Universal Grup, Stat-X® aerosol söndürme sistemlerinin Türkiye distribütörüdür. Rüzgar enerjisi santralleri için nasel, kabin ve trafo koruması tasarlıyor, kurulumu ve periyodik bakımı yapıyoruz.
Teknik görüşme ve teklif için info@unvgrp.com.tr adresine yazabilir ya da +90 546 875 49 65 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Rüzgar türbini yangını itfaiye tarafından söndürülebilir mi?
Nasel yüksekliği nedeniyle çoğu durumda hayır. İtfaiye genellikle çevreyi güvenceye alır ve türbinin kontrollü yanmasını bekler. Bu yüzden nasel içi otomatik söndürme kritik önemdedir.
Aerosol sistem türbinin elektronik ekipmanına zarar verir mi?
Aerosol elektriği iletmez. İnce toz kalıntı bıraktığı için boşalmadan sonra ekipman temizlenmelidir; bu, yangının vereceği hasarla karşılaştırıldığında küçük bir maliyettir.
Mevcut türbinlere sonradan söndürme sistemi eklenebilir mi?
Evet. Aerosol sistemler boru gerektirmediği için mevcut türbinlere planlı bir bakım duruşunda eklenebilir.
Sistemin bakımı ne sıklıkla yapılır?
Görsel kontrol ve fonksiyon testleri türbinin periyodik bakım ziyaretleriyle birlikte yapılabilir. Jeneratörler üreticinin belirttiği ömür sonunda değiştirilir.
